Lớp45
Phân số và tỉ số phần trăm là nhóm dạng xuyên suốt lớp 4 và lớp 5: từ cộng trừ, nhân phân số cho tới việc nhìn một phân số dưới ba cách — hình tròn, thanh đoạn thẳng và phần trăm. Khó khăn lớn nhất của con thường không nằm ở phép tính, mà ở chỗ chưa "thấy" được phân số là một lượng cụ thể. Các bài học trong trang này đều dựng phân số bằng hình ảnh động trước, công thức đến sau, kèm bài giải mẫu để bố mẹ theo sát con.
Nhận biết nhóm này khi đề bài làm việc với các phần của một tổng thể: cộng hoặc trừ hai phân số khác mẫu số; lấy một phân số của một lượng (phép nhân phân số); hoặc hỏi một lượng chiếm bao nhiêu phần trăm của một lượng khác. Dấu hiệu chung: đáp án là một phần của cái gì đó, không phải một số đếm nguyên vẹn.
Một chiếc bánh pizza được cắt thành 8 miếng bằng nhau. Bạn ăn 2 miếng. Bạn đã ăn bao nhiêu phần của chiếc bánh? (Nhập tử số)
Ý chính: Một phân số là số phần lấy đi trên tổng số phần bằng nhau.
Một chiếc bánh pizza cắt thành 8 miếng bằng nhau, đã ăn 2 miếng — đề hỏi tử số.
Đếm số miếng đã ăn trên tổng số miếng.
Phần đã ăn = 2 miếng trong 8 miếng: phân số 2/8.
Tử số (số ở trên) là 2.
Vậy: Vậy tử số là 2.
Khởi động với các miếng giống nhau: 1/4 + 2/4 = ___
Ý chính: Cùng mẫu số: cộng tử số, giữ nguyên mẫu số.
Vậy: Vậy 1/4 + 2/4 = 3/4.
2/3 × 3/4 bằng bao nhiêu?
Ý chính: Nhân các tử số, nhân các mẫu số.
Vậy: Vậy 2/3 × 3/4 = 6/12.
Một thư viện có 300 cuốn sách. 10% trong số đó là truyện tranh. Có bao nhiêu cuốn truyện tranh?
Ý chính: Tìm 1% trước (chia cho 100), rồi nhân lên.
Vậy: Vậy có 30 cuốn truyện tranh.
Một chiếc bánh pizza được chia thành 8 miếng bằng nhau và đã ăn 3 miếng. Phần đã ăn là phân số nào? Nếu đổi cách nhìn sang thanh và sang phần trăm, lượng bánh có đổi không?
Phím tắt: Space (phát), Mũi tên (chuyển bước), R (làm lại), F (toàn màn hình)
Một chiếc bánh pizza được cắt thành 8 miếng bằng nhau, trong đó 3 miếng đã ăn. Cùng một lượng đó — nhìn bằng bánh, bằng thanh, bằng phần trăm — có đổi không?
Giữ câu hỏi này trong đầu, cả bài sẽ trả lời nó. Câu chốt của bài: Đổi cách nhìn, giữ nguyên lượng.
Thay đổi các con số để kiểm tra mô hình đồ hoạ động với bài toán bất kỳ:
Vì con cộng thẳng tử với tử, mẫu với mẫu — trong khi chỉ cộng được những miếng bằng nhau về kích thước. Quy đồng mẫu số chính là cắt lại cả hai phân số thành những miếng cùng cỡ để đếm được; xem hình cắt lại một lần, con thường tự sửa được lỗi này.
Không — phần trăm là phân số có mẫu số cố định là 100. Thấy hai cách viết là cùng một lượng (ví dụ 3/8 và 37,5% phủ đúng một vùng như nhau) là nền cho mọi bài phần trăm lớp 5: giảm giá, lãi suất, tăng giảm phần trăm.
Đây là một trong những nhóm xuất hiện dày nhất trong chương trình lớp 4–5 và trong hầu hết đề thi olympic cùng đề thi vào lớp 6 chất lượng cao — từ bài tính trực tiếp đến các bài tỉ số phần trăm nâng cao.
